Denetimli serbestlik 20 yıldır hayata dokunuyor

Manisa’da düzenlenen ’Denetimli Serbestliğin 20. Yılında Bilim, Uygulama ve İş Birliği Forumu’nda, denetimli serbestliğin bireyi topluma yeniden kazandıran yönü ve sosyal barışa katkısı vurgulandı.

Denetimli Serbestlik hizmetlerinin 20. yılı dolayısıyla Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı ile Manisa Celal Bayar Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen "Denetimli Serbestliğin 20. Yılında Bilim, Uygulama ve İş Birliği Forumu", Manisa Celal Bayar Üniversitesi Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Foruma; Manisa Valisi Vahdettin Özkan, Manisa Cumhuriyet Başsavcısı Kurtca Eker, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral İlhan Şen, Adalet Komisyonu Başkanı Osman Soydal, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Rana Kibar, Manisa Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Önder Aydın, protokol üyeleri, yargı mensupları, akademisyenler, denetimli serbestlik personeli, sivil toplum kuruluşları, yerel basın temsilcileri ve çok sayıda üniversite öğrencisi katıldı.

"İnsan odaklı ve onarıcı bir infaz anlayışının somut bir yansıması"

Programın açılış konuşmasını yapan Manisa Valisi Vahdettin Özkan, "Bugün burada, hukuk devletinin en temel unsurlarından biri olan yargıya duyulan güvenin güçlendirilmesi ve bu güvenin önemli yapı taşlarından biri olan denetimli serbestlik sisteminin gelişimi ve geleceğini ele almak üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz. Hukuk devletinin en temel dayanağı, yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı kadar, toplum nezdinde sahip olduğu güven düzeyidir. Bu anlayış doğrultusunda, yargı sistemimizin kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi, fiziki ve teknolojik altyapısının geliştirilmesi ve insan kaynağının niteliğinin artırılması yönünde kararlı adımlar atılmaktadır. Denetimli serbestlik, hukukun üstünlüğü perspektifiyle ele alındığında, yirmi yılı aşkın süredir ceza adalet sistemi içerisinde kurumsallaşan, insan odaklı ve onarıcı bir infaz anlayışının somut bir yansımasıdır. Bu süreçte hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik; makul sürede infaz, şeffaf denetim ve eşit uygulama ilkeleriyle birlikte güçlendirilmiştir. Suçun tekrarının önlenmesi, yalnızca cezalandırma yoluyla değil; bilimsel ve kanıta dayalı yaklaşımlar, risk ve ihtiyaç analizleri ile mümkündür. Denetimli serbestlik uygulamaları, bu yönüyle hem toplum güvenliğine hem de sosyal barışa önemli katkılar sunmaktadır. Yargı Reformu Stratejisi’nin ’güven ve memnuniyet’ ekseni de bu anlayışla örtüşmektedir. İnsan odaklı, onarıcı ve telafi edici adalet anlayışı çerçevesinde; eğitim, rehabilitasyon ve sosyal uyumu merkeze alan uygulamalar, bireylerin topluma yeniden kazandırılmasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Adli sosyal hizmetlerle desteklenen etkin denetim modeli, sistemin sürdürülebilirliğini güçlendiren temel unsurlardan biridir. Öte yandan, cezasızlık algısıyla mücadelenin yolu; doğru bilgilendirme, şeffaflık ve kurumsal iletişimden geçmektedir. Akademi, uygulama ve medya arasında kurulacak sağlıklı iş birliği, yargı hizmetlerinin doğru anlaşılmasını ve toplumsal güvenin pekiştirilmesini sağlayacaktır. Geleceğe baktığımızda ise teknoloji destekli, veri temelli ve sürdürülebilir bir denetimli serbestlik vizyonu; adalet hizmetlerinin etkinliğini artırırken, yargıya duyulan güveni daha da güçlendirecektir. Bu toplantının; denetimli serbestlik başta olmak üzere ceza adalet sistemimizin daha da güçlendirilmesine, yargıya duyulan güvenin artmasına ve toplumumuzun geleceğe daha büyük bir güvenle bakmasına katkı sunmasını temenni ediyorum." dedi.

"İnsanı topluma yeniden kazandırıyoruz"

Forumda konuşan Manisa Cumhuriyet Başsavcısı Kurtca Eker ise, "Bugün yalnızca bir sistemin 20 yıllık hikayesini konuşmak için değil; adaletin insan yüzünü, toplumsal barışın dayanaklarını ve iyileştirici adaletin gerçek anlamda ne ifade ettiğini birlikte düşünmek için bir aradayız. Bugün dünyada ceza adaletinin temel tartışmalarından biri şudur: Suçu sadece cezalandırmak mı, yoksa insanı yeniden topluma kazandırmak mı? İşte denetimli serbestlik, bu soruya Türkiye’nin verdiği en güçlü yanıttır. Bu sistem, yükümlüye sen artık yoksun demek yerine, seni topluma yeniden kazandırmak için yanındayız diyen bir yaklaşımdır. Ve bunun en somut örneklerini Manisa’da hep birlikte yaşıyoruz: Eğitim faaliyetleri, Kamuya yararlı işte çalışma programları, Bağımlılıkla mücadele çalışmaları, Meslek edindirme kursları, Üniversite, belediye, meslek odaları ve sivil toplumla geliştirilen onlarca işbirliği Tüm bu çalışmaların merkezinde insanı merkeze alan bir adalet anlayışı bulunmaktadır. Denetimli serbestlik sistemi 20 yılda olgunlaştı, gelişti ve bugün artık yalnızca bir infaz modeli değil, toplumsal dönüşümün de bir aracı haline geldi. Fakat bu dönüşümün sürdürülebilir olması, kurumların tek başına çabasından daha fazlasını gerektiriyor. Bunun için üniversitelerin bilgi birikimine, basının doğru bilgilendirme gücüne, sivil toplumun katkısına ve toplumun desteğine ihtiyaç var. Bugün öğrenciler aramızda. Sizler bu ülkenin yarınını inşa edecek olan yeni nesil hukukçular, sosyal hizmet uzmanları, psikologlar, iletişimciler ve sosyologlarsınız. Bu forumun en önemli muhataplarından biri sizlersiniz çünkü adalet sisteminin geleceğini siz şekillendireceksiniz. Bugün burada çok değerli konuşmacılar bizlerle olacak. Bu değerli katkılar, bize yalnızca bugünü değil yarının daha güçlü denetimli serbestlik modelini de düşünme imkânı sunacaktır. Bu forumun düzenlenmesine katkı sunan Manisa Celal Bayar Üniversitesi’ne, akademisyenlerine, Denetimli Serbestlik Müdürlüğümüzün özverili personeline ve tüm paydaş kurumlara teşekkür ediyor, forumun ülkemize, şehrimize ve adalet sistemimize hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Cezasızlık algısı, medya ve toplumsal dönüşüm masaya yatırıldı

Forum oturumları, Prof. Dr. Derya Şaşman Kaylı moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Oturumlarda denetimli serbestliğin ceza adalet sistemi içindeki yeri, cezasızlık algısı, rehabilitasyon uygulamaları, eğitim faaliyetleri ve medyanın rolü çok boyutlu olarak ele alındı.

Köşe Yazarı Av. Cüneyd Altıparmak, denetimli serbestliğin toplumda "ceza uygulanmıyor" algısını nasıl dönüştürebileceği, yükümlülerin eğitim ve kamu hizmeti çalışmalarının cezanın caydırıcılığı ve görünürlüğü üzerindeki etkisi ile medyanın bu süreci nasıl anlatması gerektiği üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Medya Yöneticisi Cengiz Aksan ise basının suç ve suçlu haberlerine odaklanan dilinin, rehabilitasyon temelli uygulamaların görünürlüğünü zorlaştırdığını belirterek, denetimli serbestlik kurumları ile medya arasında daha sağlıklı, doğru ve sürekli bir iletişim kurulmasının gerekliliğine dikkat çekti. Yanlış algıların önlenmesinde kurumsal şeffaflık ve ortak iletişim stratejilerinin önemini vurguladı.

Manisa Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Önder Aydın, insan odaklı gazetecilik perspektifinden toplumsal dönüşüm hikayelerinin habere yansıtılmasında etik hassasiyetlerin korunmasının önemine değindi. Kırılgan grupların hikayelerinde "acındırma" yerine "güçlendiren" bir anlatım dilinin tercih edilmesinin, toplumsal farkındalık ve kabul açısından daha etkili olduğunu ifade etti.

Akademik ve uygulama boyutu bir arada ele alındı

Denetimli Serbestlik Kurucu Daire Başkanı Cumhuriyet Savcısı Dr. Vehbi Kadri Kamer, yirmi yıllık uygulama deneyimi ışığında denetimli serbestliğin ceza adalet sistemi içerisindeki evrimini değerlendirdi. Kamer, sistemin suçun tekrarını azaltma, infazın bireyselleştirilmesi ve topluma uyum hedefleri açısından önemli kazanımlar sağladığını; önümüzdeki süreçte ise veri temelli değerlendirme mekanizmaları ve kurumlar arası iş birliğinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Manisa Denetimli Serbestlik Müdürü Cenk Arslan, Manisa özelinde denetimli serbestlik uygulamalarının mevcut durumu, güçlü yönleri ve geliştirilmesi gereken alanlar hakkında bilgi verdi. Arslan, teknoloji, eğitim, rehabilitasyon ve paydaş iş birliklerinin önümüzdeki dönemde sistemin sürdürülebilirliğini artıracak temel unsurlar olduğunu ifade etti.

Doç. Dr. Gökhan Kayır ise denetimli serbestlik sürecinde eğitim faaliyetlerinin dönüştürücü etkisine, gönüllülük sisteminin önemine ve toplumsal damgalanmanın hükümlüler üzerindeki etkilerine ilişkin akademik değerlendirmelerde bulundu.

Stantlar ve sergiler ilgi gördü

Forum kapsamında ayrıca Gönüllü Başvuru Standı, "Özgürlüğün Renkleri" Fotoğraf Sergisi ve elektronik izleme yöntemleri tanıtım standı katılımcıların ziyaretine açıldı.

Forum, konuşmacılara plaket takdimi ve teşekkürlerin ardından sona erdi.