Gıda Terörü Engellenmelidir...

Yediğimiz gıdaları ve sektörlerde yapılan hileleri şöyle bir düşündüğümde kimi zaman dehşete kapılıyorum. Robinson gibi bir adaya gidip dünyadan kendimi soyutlamak geliyor. Ülkemizdeki sağlık sektöründe ne yazık ki hastalıkların nedenlerini araştırabilecek imkân ve zamana sahip kişiler yok. Gerçi imkân ve zamanı olanların da neler yaptığı ortada (Bakınız UHT süt örneği, neyse yazıyı yazmadan önce kendime söz verdim kimseye sataşmayacağım diye, o yüzden konumuza dönelim).

Kapıldığım dehşetin olası nedenlerini sizlerle paylaşmak istedim. Bu listeme sizlerinde ekleyecek çok şeyi olduğunu tahmin ediyorum.

 Süt ve süt ürünlerinin protein değerini artırmak için melamin katılması
 Kalitesiz yağların bazı işlemlerden geçirildikten sonra naturel sızma zeytinyağına katılması
 Balın içerisine glikoz katılması (hatta hiç bal konulmadan bal elde edilmesi)
 Küflenmiş ve iade edilmiş peynirlerin eritilerek Eritme Peyniri yapılması
 İlaçlama sonrası yeterli süre beklemeden toplanan meyve ve sebzelerin çok yüksek oranda pestisit içermesi
 Baharatlara ot, saman ve benzeri bitkisel yabancı madde katılması
 Kuru meyve sebzelerde rengini ağartmak veya kükürt değerini düşürmek için teknik hidrojenperoksit uygulanması
 Şekere boya katılarak esmer şeker üretilmesi
 Zeytini karartmak için boya ve kimyasal kullanımı
 %100 dana olarak tanımlanan et ürünlerine kanatlı hatta domuz eti ilavesi
 Baharatlara boya yardımıyla yabancı maddelerin katılması
 Tereyağına margarin katılması
 Helva ya soya vb ucuz malzemelerin katılması hatta susam konulmadan üretilmesi
 Süt ürünlerine özellikle de yoğurda su tutucu (kıvam artırmak için) jelatin ve nişasta eklenmesi
 Köfte çeşitlerinde et yerine soya ve bulgur kullanılması
 Yumuşamış ve gevşemiş zeytinlerin kurutularak sele tipi diye satılması
 Salçaya yasal sınırın üzerinde yüksek oranda koruyucular katılması
 İade gelen et ürünlerinin sucuk, salam ve özellikle sosis üretiminde kullanılması
 Süt ve süt ürünlerinin içinden süt yağının alınarak margarin ve bitkisel yağ ilave edilmesi
 Kırmızıbibere kiremit tozu ilavesi
 Organik olmayan ürünleri organikmiş gibi satılması
 Biranın fermantasyonunu hızlandırmak için şeker ilave edilmesi
 Yoğurtlar küflenmesin koruyucu kimyasal kullanımı ve yüzeylerine antimikrobiyal maddeler sıkılması
 Reçel ve marmelatlara bozulmayı ve küflenmeyi önleyici katkı maddeleri katılması
 Meyve sebze sularına bozulmayı önleyici kimyasallar eklemek
 Olgunlaştırma sürelerini beklemeden Brucella riskine rağmen klasik peynirlerin piyasaya sürülmesi
 Çikolatalarda kakao yerine daha ucuz olan bitkisel yağlar eklemek
 Biberin sap, gövde ve yaprak gibi kısımlarının kurutulduktan sonra kırmızı pul biberin veya baharat karışımlarının içine katılması
 Yapay ve teknik asetik asitlerin sirkeye katılması
 Bozulmuş zeytinlerin koruyucu yardımıyla zeytin ezmesi yapılması
 Aslında sos olan ürünlerin tüketiciye salçaymış gibi satılması
 Kuru meyve sebzelerin rengi güzel gözüksün diye yasal limitlerin üzerinde kükürt ilave edilmesi
 Özellikle sucuk benzeri ürünlere et yerine deri ve sakatatların katılması
 Süt ürünlerine beyazlaştırmak için kimyasal katılması
 Şekerlemelere gıda boyası dışında boyalar katılması

Bu liste böyle uzayıp gider…

Tabi ki yukarıda bahsi geçen ürünlerde tüm markalar bunlar yapmıyor. Ya da bu demek değildir ki, tüm abalajlı gıdalar böyle ambalajlı ve işlenmiş gıdaalrın hepsinden uzak duralım. Layığı ile üretim yapan ve bunları, yani hileleri, yapan firmalarla rekabet etmeye çalışan, bu ekonomik zorluklar içinde, bu haksız rekabete rağmen hayatta kalmaya çalışan firmalar da mevcuttur. İşte hem bu adaletsizliğin engellenmesi hem de bizlerin sağlıklı ve güvenli gıda tüketebilmemiz için bazı çalışmaların yapılması gerekiyor.

Bakanlıklarımızın denetim gücü herkesin malumu, o kadar kadro ile bu kadar büyük bir sektöre yetişebilmeleri imkânsız. Hele bir de denetimdeki Gıda Mühendisi sayısının azlığını düşündüğünüzde yapılan denetimlerinde verimini siz düşünün artık. Gıda Denetçilerinin sayısı ve bu sayı içindeki Gıda Mühendisi oranı mutlaka arttırılmalıdır.

Bakanlığımızın bu konudaki yoğun çalışmaları hepimizce malum olduğuna göre sorunu çözmek konusunda birkaç yol kalıyor. Bunlardan biri ve bence en önemlisi tüketiciyi bilinçlendirmektir. Tüketici ne istediğini bilir ve aldığı üründeki taleplerini ona göre yönlendirirse bu ürünlerin çoğu satılamadığı için üretilemeyecektir. Unutulmamalıdır ki en büyük denetçi tüketicidir.

Bu sıkıntıları aşma konusunda işletmelerin istihdam ettiği Gıda Mühendislerine yetki verilmesi oldukça önemlidir. Aslında Sorumlu Müdürlük ile bunun güzel bir başlangıcı yapılmıştı. Ancak Sorumlu Müdürlük kavramının yanlış uygulanması sonucu geliştirilmesi gerekirken ortadan kaldırılması sektördeki boşluğu iyice genişletti ve işletmedeki mühendislerin elindeki tüm yasal yetkiyi aldı. İşletmelerde ki mühendisler artık İstihdama Zorunlu Personel. Unvan dan da anlaşılacağı gibi artık sadece birer personeller.

Bir diğer yol ise, mevzuatlarımızda ki boşluklar. Yasal izinleri olmayan firmalara (merdiven altı firmlara) yaptırımların az olması, bu firmaların denetimleri konusundaki yetki boşluğu ve karmaşası, cezaların caydırıcı olmaması, tebliğe aykırı hareket etmek ile bilerek tağşiş ve taklidin yapılmasının cezalarının yeterli oranda farklılık içermemesi gibi yasal konulardaki eksikliklerimizde mevcut. Ceza bunu tek başına çözer mi, tabi ki hayır ama yoldan çıkanları yola sokmak ve firmalar arasındaki haksız rekabeti önlemek için oldukça önemlidir.

Bahsettiğim tüm bu tedbirlerin, meslektaşlarımızın ve aynı sektörde çalıştığımız diğer meslek gruplarının da geliştireceği yol ve yöntemlerle bu sorunu çözmemiz gerekiyor çünkü bu bir Terör’dür. Ne yazık ki genellikle Gıda Terörü, diğer terörler gibi anlık ve toplu can kayıplarına neden olmadığı için insanlarımıza ülkemize verdiği zararın boyutu hala fark edilebilmiş değil.

Sağlıklı, Güvenilir Gıda ve Su Herkesin Hakkıdır

Gıda Terörü Engellenmelidir…